تبلیغات
ستاد نماز جمعه ی برزک - حدیث هفته
تاریخ : 1392/11/2 | 23:19 | نویسنده : احمد راستی برزکی

حج فقراء یا نماز جمعه و فضائل آن

برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.


قال رسول الله صلی الله علیه و سلم: مَن تَرَک الجُمعَةَ ثَلاثاً مِن غَیر عذر فَقَد نَبَذَ الاِسلامَ وَرَاءَ ظَهرِهِ.

یعنی هر کس نماز جمعه را بدون عذر (مشروع) ترک کند، بی گمان اسلام را پشت سر خود انداخته است.



فضیلت روز جمعه :

روز جمعه، حج فقرا و خوشبختی و دیدار مؤمنان با یکدیگر است. روز جمعه روز ملاقات مؤمنان در بهشت با خداوند متعال و خروج بیش از 600 نفر از گناهکاران امت محمد صلی الله علیه و سلم از جهنم است. خداوند کریم به حکمت و اراده خود بعضی از اشخاص و مکانها و زمانها را بر برخی دیگر گرامی داشته و به هر یک از آنها ویژگیهای خاصی عطاء فرموده است. چنانکه پیامبران را از میان انسانها برگزید و محمد مصطفی صلی الله علیه و سلم را از میان پیامبران اختیار کرده است. و همچنین خداوند از میان زمانها ماه رمضان را بر دیگر ماههای سال و شب قدر را بر شبهای رمضان و روز عرفه را بر دیگر روزهای سال برتر و امتیاز خاص داده است. همچنین روز جمعه را نیز میان روزهای هفته بهترین روز قرار داده است. رسول اکرم صلی الله علیه و سلم این روز را «سید الایام» نامیده اند و در نزد فرشتگان نیز این روز به «یوم المزید» معروف است؛ زیرا خداوند در این روز دروازه رحمت و برکت خود را روی بندگانش میگشاید و انعام و خیرات خود را به آنهائیکه بخواهند ارزانی میدارد. ایام با فضیلتی که در هر هفته تکرار میشود، روزهای دوشنبه، بنچ شنبه و جمعه میباشد. بنابرین برای هر فرد عاقل و هوشیار لازم است که قدر حرمت چنین فرصتی را مغتنم شمرده در پی کسب ثواب و پاداش در این روز بوده و در طلب رحمات و رضوان حق تعالی کوشا باشد.



وظایف دینی هر مسلمان در روز جمعه:

مهمترین اعمالیکه یک فرد مسلمان باید در روز جمعه به آن بپردازد چهار چیز است: 1ـ تلاوت سوره مبارکه کهف با تدبر و تامل در معانی و عبرت گرفتن از داستانها و امثال آن. 2ـ شرکت در نماز جمعه و رعایت احکام و آداب آن. 3ـ زیاد درود و سلام فرستادن بر رسول اکرم صلی الله علیه و سلم. 4ـ غنیمت شمردن وقت قبول شدن دعاء و اجتناب از غفلت و سرپیچی.


توضیحات:

حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و سلم فرموده اند: کسیکه سوره کهف را در روز جمعه بخواند، نوری از زیر پای او تا آسمان میدرخشد و در روز قیامت برایش روشنی خواهد بود و از آن جمعه تا جمعه دیگر گناهان وی آمرزیده میشود. از آنجا که هدف اصلی و اساسی از نزول قرآن و ترغیب امت به تلاوت آن، تدبر در محتوا و فهم و عمل به دستورات آن و دعوت به سوی آن است؛ لذا ضرورت دارد که این سوره مبارکه با تدبر و تعمق در معانی آن تلاوت شده و در نتیجه، به دستورات و اعمالی که این آیات مردم را به سوی آن میخوانند، عمل شود.



احکام و آداب متعلق به نماز جمعه:

شرکت در نماز جمعه، احکام و آداب خاصی دارد که هر فرد مسلمان موظف است در انجام دادن آن آداب و احکام کوشا باشد. زیرا رعایت آداب در عبادت سبب آرایش عبادت و نشانه قبول آن است. ترک ادب و سهل انگاری در آن محروم شدن از لطف حق و از دست دادن خشوع و حضور قلب در عبادت است. به طور خلاصه آداب رفتن به نماز جمعه عبارت است از: 1ـ غسل کردن (یعنی شستن بدن به نیت غسل جمعه) زیرا رسول اکرم صلی الله علیه و سلم فرموده اند: اذا جاء احدکم الجمعه، فلیغسل. یعنی هرگاه یکی از شما به نماز جمعه میآید باید غسل کند. توابع غسل عبارت از: کوتاه کردن ناخنها ـ تراشیدن موهای زاید ـ مسواک زدن دندانها ـ اصلاح و شانه کردن موهای سر و ریش. 2ـ خوش بو کردن بدن و لباس با عطر. 3ـ پوشیدن بهترین و پاکیزه ترین لباس. 4ـ زود رفتن به مسجد جامع. 5ـ اذیت نرساندن به نماز گزاران در حال داخل شدن به مسجد یا هنگام بیرون آمدن از مسجد بعد از نماز. 6ـ بجا آوردن تحیة المسجد و سنت قبلیه جمعه که چهار رکعت میباشد و همچنین نماز سنت بعدیه آن. 7ـ گوش دادن به خطبه امام با دلی حاضر و خاطری جمع.



نثار صلوات بر رسول اکرم صلی الله علیه و سلم:

در این روز مبارک، نباید نثار صلوات بر پیامبر عظیم الشان اسلام حضرت محمد مصطفی صلی الله علیه و سلم را ترک کرد. زیرا رسول اکرم صلی الله علیه و سلم فرموده اند: روز جمعه از بهترین روزهای شماست. پس در آن روز بر من زیاد درود بفرستید. زیرا درود شما، به من عرضه میشود. در حدیث دیگر نبی اکرم صلی الله علیه و سلم میفرمایند: هرگاه کسی بر من سلام بگوید خداوند متعال روحم را بر من بر میگرداند تا سلام او را جواب بدهم. به اینصورت که هر باری که بر آن حضرت درود فرستاده میشود، فرشتگان خاصی هستند که آن درود را به حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و سلم میرسانند و میگویند: فلان کس بر شما درود و سلام میرساند. صلوات را اینگونه باید گفت: اللهم صل و سلم علی سیدنا محمد و علی آله و صحبه و سلم. مستحب است در میان درود و سلام بر آن حضرت، دعای خیر و مغفرت برای خود و سایر مسلمان کرد؛ زیرا در این حال به اجابت قبولی دعاء نزدیکتر است.



غنیمت شمردن وقت قبولی دعاء:

در این روز مبارک که به هیچ وجه نباید آنرا ترک کرد، غنیمت شمردن وقتی است که هر دعای خیری در آن وقت به اجابت خواهد رسید. در تعیین آن وقت، اختلاف نظر وجود دارد. بیشتر روایات بر این است که آن وقت قبولی دعاء، بعد از نماز عصر تا غروب آفتاب است. در روایتی دیگر وقت قبولی دعاء که وقت آن از بالا رفتن امام بر منبر برای خطبه است تا سلام نماز جمعه. به هر حال بهتر است که انسان همه اوقات روز و شب جمعه را غنیمت بشمارد و از غفلت در این وقت به شدت برهیز نماید و همواره تا غروب آفتاب مشغول ذکر خدا، دعاء، صلوات و تلاوت قرآن باشد.



نماز جمعه در آینه ی آیات و احادیث:

خداوند متعال در قرآن کریم میفرماید: ای اهل ایمان هرگاه شما را برای نماز جمعه فرا خوانند فی الحال به ذکر و یاد خدا بشتابید و کسب و تجارت را رها کنید. این نماز جمعه از هر تجارت سودمندی برای شما بهتر است اگر بدانید. پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم میفرمایند: از ترک کردن نماز جمعه پرهیز کنید و به خواندن نماز جمعه مبادرت ورزید و الا خدا بر دلهای شما مهر گمراهی میزند که انسان به بیماری غفلت مبتلا خواهد شد. پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم در حدیثی دیگر میفرمایند: هر کس سه نماز جمعه را از روی سهل انگاری ترک کند، خداوند بر قلب او مهر میزند. باز رسول اکرم صلی الله علیه و سلم میفرماید: هر کس بدون عذر سه نماز جمعه را ترک کند، منافق است.ای برادر مسلمان! آگاه باش. نماز جمعه از نمازهای فرض عین است یعنی شرکت نمودن در نماز جمعه بر تک تک افراد مکلف لازم و ضروری میباشد و منکر آن کافر میگردد. خداوند متعال در قرآن کریم در مورد نماز جمعه سفارش نموده است: «با شنیدن صدای اذان نماز جمعه خرید و فروش را ترک کنید و به طرف نماز جمعه بروید» کسی که در این امر کوتاهی نماید مرتکب گناه گردیده است.



کیفیت نماز جمعه:

نماز جمعه دو رکعت فرض است. در این نماز دو اذان گفته میشود. اذان اول آن اعلام وقت نماز جمعه و اذان دوم آن وقتی امام جمعه بر روی منبر قرار میگیرد گفته میشود. به هنگام ایراد خطبه از سوی امام جمعه، خواندن هر نوع نماز و صحبت کردن حرام میباشد.



نیت و ترتیب خواندن نماز جمعه:

2 رکعت تحیة المسجد (با ورود به مسجد)
4 رکعت سنت جمعه قبلیه
اذان و خطبه (در این موقع خواندن نماز و صحبت کردن حرام است)
2 رکعت فرض جمعه (این دو رکعت با امام خواندن میشود)
4 رکعت سنت جمعه بعدیه
4 رکعت احتیاط الظهر (آخر الظهر)
2 رکعت سنت هذا الوقت



صحبت کردن در وقت خطبه:

حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و سلم فرموده اند: هر کسی که در وقت خواندن خطبه صحبت کند مثال آن مانند الاغی است که از خود هوا خارج میکند. از شروع خطبه تا پایان آن، نماز خواندن و صحبت کردن ممنوع و مکروه تحریمی است. گوش کردن خطبه برای تمام نمازگزاران حاضر در مسجد جامع واجب است فرقی نمیکند که خطبه نماز جمعه باشد یا خطبه های نماز عیدین. همچنین هنگام خطبه خوردن و نوشیدن، صحبت کردن، قدم زدن، سلام کردن، جواب سلام دادن، پرس و جو کردن در هر حال حرام است.



تردد نماز گزاران از بین صفوف:

حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و سلم درباره عبور از لابه لای صفها میفرمایند: هر کس در روز جمعه از روی گردنهای نمازگزاران عبور کند او برای خود پل جهنم ساخته است.



فضیلت زود رفتن به نماز جمعه:

در روایتی از ابوهریره رضی الله عنه از رسول الله صلی الله علیه و سلم چنین آمده است: هرگاه روز جمعه شد، بر هر دری از درهای مسجد فرشتگانی میباشند که هر کس زودتر به مسجد جامع رفت یکی به یکی نامشان را مینویسند. وقتی که امام جمعه وارد مسجد شد و بر منبر رفت، فرشتگان صفحه های دفتر که نامهای شرکت کنندگان را در آن مینوشتند جمع میکنند. فرشتگان نزدیک منبر جمع میشوند و برای گوش دادن و شنیدن ذکر، خطبه حاضر میشوند. هر کس پس از آن وارد مسجد شود، فقط برای حق نماز و ادای آن آمده است و از ثواب زود رفتن به مسجد جامع چیزی نصیبش نمیشود. شخصی که در آغاز شدت گرمی آفتاب به مسجد برود مانند این است که شتری را صدقه نموده است و کسی که بعد از آن وقت به مسجد برود مانند این است که گاوی را صدقه کرده است و کسی که بعد از آن به مسجد برود مانند این است که گوسفندی را به صدقه داده است و کسی که بعد از آن وقت به مسجد برود مانند این است که مرغی را صدقه نموده است و کسی که بعد از آن وقت به مسجد برود یعنی تقریبا همراه اذان اول جمعه به این مانند که تخم مرغ را به صدقه داده است. بنابراین کسی که دیر وارد مسجد جامع میشود در حالی که خطیب مشغول خطبه است نامش در صفحه دفتر فرشتگان نوشته نمیشود و این خود خسارت بسیار بزرگی محسوب میشود. کسی که بطور مداوم در نماز جمعه حضور مییابد، اگر بطور اتفاقی در نماز جمعه ای نتواند حضور بهم برساند، فرشتگان مامور میگویند: خدایا فلان کس در این جمعه توفیق حضور نیافته، اگر سهل انگاری کرده او را هدایت کن و اگر گرفتار مشکلاتی شده او را توفیق بده و اگر بیمار شده او را شفا بده. در کشف الاسرار تفسیر خواجه عبدالله انصاری رحمه الله تعالی آمده است که خداوند عزوجل در روز جمعه 10 چیز به بنده مؤمن وعده داده است: 1ـ چون به نماز رود به هر قدمی که بردارد یک نیکی در دیوان اعمالش نویسند. 2ـ و به هر قدمی، گناهی را از او عفو کنند. 3ـ گناه یک هفته (یعنی گناه صغیره) او را میبخشند. 4ـ در آن روز وقتی است که در آن وقت بنده مؤمن هر چه از خدا بخواهد، خداوند به او خواهد داد. 5ـ اگر در آن روز سوره کهف بخواند، تا هفته ی دیگر از همه آفات در امان میباشد. 6ـ اگر در شب جمعه سوره دخان بخواند، خداوند گناهان او را در آن شب میآمرزد. 7ـ هر نیکی در شب یا روز جمعه صد برابر میشود. 8ـ اگر در روز جمعه صد بار بر رسول الله صلی الله علیه و سلم درود و سلام فرستاده شود، آن حضرت فردای قیامت شافع وی میباشد. 9ـ هر مؤمنی که در شب یا روز جمعه وفات کند، از عذاب قبر در امان خواهد بود. 10ـ خداوند اگر از میان حاضرین در نماز جمعه، یکی را از آتش آزاد خواهد نمود، بخاطر همان کس همه ی حاضرین را از آتش نجات میدهد. با این همه فضائل و پاداشها که خداوند برای بندگان خود قرار داده، بسیاری از مسلمانان اسباب مغفرت و باعث افزایش اجر و پاداش را رعایت نمیکنند و در نتیجه، از آن همه نعمت های عظیم و فراوان محروم میمانند و چه بسا بسیاری از افراد بی اطلاع و نادان، گذشته از اینکه آداب اسلامی را رعایت نمیکنند، مرتکب گناه و خلاف هم میشوند. مانند کسی که در آخر وقت وارد مسجد میشود و به خاطر اینکه خود را به صف های اول برساند، با ایجاد مزاحمت از روی گردن نماز گزاران عبور میکند.



تذکر:

مستحب است بعد از فارغ شدن از نماز، ذکر خداوند متعال بسیار گفته شود. ساعات روز جمعه را غنیمت بشمارد و بر رسول خدا صلی الله علیه و سلم صلوات فراوان نثار کرده شود. رسول اکرم صلی الله علیه و سلم فرموده است: در شب و روز نورانی مبارک جمعه، بر من صلوات زیاد بفرستید.



دعاهای مربوط به مسجد:

با پای راست وارد شوید و بگویید «بسم الله و السلام علی رسول الله اللهم افتح لی ابواب رحمتک» یعنی خداوندا! درهای رحمتت را بر روی من باز کن. وقتی داخل مسجد نشسته اید این ذکر را بخوانید: «سبحان الله و الحمد لله و لا اله الا الله و الله اکبر». به هنگام خروج از مسجد، با پای چپ خارج شوید و بگویید: «بسم الله و السلام علی رسول الله اللهم انی اسئلک من فضلک». یعنی خداوندا! از تو فضل تو را میخواهم.



دعای روز جمعه:

استغفر الله الذی لا اله الا هو الحی القیوم. یعنی من از خدایی خواستار بخشایش هستم که جز او هیچ معبودی نیست. خدایی که همیشه زنده و پابرجا است. هر کس در روز جمعه پس از ادای سنت و پیش از فرض این دعا را سه مرتبه بخواند خداوند متعال گناهان او را میبخشد و لو اینکه گناهان او برابر کف دریاها باشد. خواندن پیش از نماز فجر نیز همانطور ثواب دارد.


برچسب ها: حج فقراء یا نماز جمعه و فضائل آن، حدیث، نماز جمعه، برزک،

احمد راستی